ما انسانها اساساً موجوداتی زبانی هستیم. با این حال، تفاوت بین «گفتار» و استفاده آگاهانه از آن برای بسیاری از ما ناشناخته باقی مانده است. طبق نظریه «کنشهای گفتاری» (Speech Act Theory)، صحبت کردن صرفاً بیان کلمات نیست، بلکه مجموعهای از قوانین است که رفتار اجتماعی ما را هدایت میکند.
به طور کلی، سه نوع زبان یا کنش گفتاری وجود دارد که هر کدام برای دستیابی به نتایج متفاوتی طراحی شدهاند:
۱. زبان توصیفی (Descriptive Language)
این نوع زبان همانطور که از نامش پیداست، چیزی را که از قبل وجود داشته یا اتفاق افتاده، «توصیف» میکند. گزارشها و داستانها در این دسته قرار میگیرند. این زبان میتواند عینی (مانند: امروز بارانی است) یا ذهنی (مانند شکایات و قضاوتها) باشد.
نکته مهم: زبان توصیفی قدرت کمی برای به حرکت درآوردن دیگران دارد، اما اکثر مردم ۷۰ تا ۹۰ درصد زمان خود را صرف استفاده از این نوع زبان (بیان نظرات و تفسیرها) میکنند.
۲. زبان عمل (Language of Action)
این زبان که «کنشهای اجرایی» نیز نامیده میشود، با متعهد کردن گوینده به یک اقدام در آینده، باعث ایجاد رفتار یا فعالیت میشود. اگر میخواهید چیزی را تغییر دهید، باید از این مدل استفاده کنید:
- درخواستها و پیشنهادها: وقتی از کسی میخواهید وسیلهای را به شما بدهد، یک عمل فیزیکی رخ میدهد.
- وعدهها: تعهد به انجام یک کار در آینده که اساس مدیریت موفق است.
- دستورات: فرمهای مستقیم زبان که معمولاً در ساختارهای قدرت (مثل ارتش یا مدیریت) برای هماهنگی سریع استفاده میشود.
۳. زبان امکانپذیری (Language of Possibility)
این زبانِ رهبری است. زبانی آیندهمحور که آنچه را «ممکن» است خلق میکند. چشماندازها و بیانیههای بزرگ در این دسته قرار میگیرند.
اعلامیهها (Declarations)
اعلامیهها قدرتمندترین فرم زبان هستند؛ زیرا واقعیت را در لحظه تغییر میدهند. جملاتی مانند «شما استخدام شدید»، «من استعفا میدهم» یا «دوستت دارم»، دنیای فرد را بلافاصله دگرگون میکنند.
نتیجهگیری
اگر میخواهید فقط اطلاعرسانی کنید، داستان بگویید (زبان توصیفی). اما اگر میخواهید دیگران به طور موثر عمل کنند، از زبان عمل استفاده کنید. رهبران بزرگ با ترکیب داستانسرایی و زبان امکانپذیری، آیندههای جدیدی را خلق میکنند و دیگران را برای ساختن جهانی بهتر با خود همراه میسازند.